|
ORGANSKA HRANA Uvod Poljoprivreda se u bliskoj prošlosti prevashodno oslanjala na primenu hemijskih sredstava, naročito onih hemijskih. Hemikalije su upotrebljavane i danas se upotrebljavaju bez prethodnog ispitivanja posledica njhove upotrebe. Posledice se prate na terenu i na ljudima. Cilj takve poljoprivrede su ostvarivanje što viših prinosa i profita. Takva stav doveo je do dugotrajnog trovanja zemljišta i voda, kao i svih biljnih i životinjskih organizama (zaostaci-rezidui pesticida u hrani), kao i do narušavanja ekosistema. Organska poljoprivreda efikasno rešava ove probleme, jer nudi humaniji način proizvodnje hrane, tj. u prvi plan stavlja zdravlje čoveka i poštuje prirodnu ekološku ravnotežu izbegavajući zagađivanje okoline. Organski proizvodi i zašto jesti isključivo njih Obradivo zemljište treba tretirati kao veliko prirodno bogatstvo. Organske materije u zemljištu i mikroorganizmi čine zemljište živim i sposobnim da se prirodno regeneriše, te da obezbedi sve hranljive materije, makro i mikroelemente za potrebe biljaka. ORGANSKI PROIZVOD je rezultat organske proizvodnje koja se odvija uz primenu agrotehničkih mera koje isključuju upotrebu sintetičko - hemijskih sredstava. Rezultat je ukusan, zdrav ORGANSKI PROIZVOD visoke hranljive vrednosti, bogat makro i mikroelementima. Konzumiranje organskih proizvoda doprinosi očuvanju i unapređenju zdravlja i sprečavanju nastanka bolesti. Takođe i životinje čije se meso koristi u ishrani mogu biti uzgajane u skladu sa pravilima zdravije po ljude i životinje - organske proizvodnje. Organski proizvodi su bezbedni jer:- ne sadrže štetne materije (ostatke pesticida, teških metala, hormona, veterinarskih preparata…)
- ne sadrže sintetičke aditive i preparate na bazi GMO.
- imaju niži sadržaj nitrata i nitrita
- ne sadrže otrove iz nezdrave ambalaže, jer se pakuju u prirodne materijale
Organski proizvodi su zdraviji su po vas i vašu porodicu jer: - Imaju veću biološku vrednost, koja je direktno odgovorna za imunitet i vitalnost ljudskog organizma.
- Imaju bolji tehnološki kvalitet, veći sadržaj suve materije omogućuje bolje održavanje proizvoda u toku lagerovanja i transporta.
- Imaju bolji ukus i aromu i prirodnu boju.
Istraživanja u Nemačkoj su pokazala da ovi proizvodi imaju značajno viši sadržaj oligo minerala i to posebno kalijuma i gvožđa, a takođe i viši nivo magnezijuma, fosfora i vitamina C. Do sličnih rezultata došlo se i u Americi, gde je utvrđeno da ovi proizvodi imaju 63 % više kalijuma, 73 % više gvožđa i 125 % više kalcijuma nego proizvodi dobijeni konvencionalnom poljoprivredom. Organski proizvodi čuvaju prirodu jer:
- ne sadrže hemikalije koje zagađuju životnu sredinu, zemljište, vazduh, površinske i podzemne vode,
- čuvaju živi svet (floru i faunu),
- prioritet imaju obnovljivi izvori energije,
- potiču iz održive proizvodnje
u njihovoj proizvodnji se koristi zatvoreni ciklus proizvodnje koji je u harmoniji sa prirodom.
Organski proizvodi su humaniji prema životinjama jer: - Životinje se uzgajaju u prirodnim uslovima, u skladu sa dobrobiti životinja.
Kako prepoznati organski proizvod? Organska hrana može biti ili sveža ili prerađena, zavisno od metoda proizvodnje. Sveža ne prerađena organska hrana, kao što je voće i povrće, moguće je kupiti direktno od proizvođača, na pijacama, supermarketima, marketima zdrave hrane. Prerađena organska hrana najčešće sadrži samo organske sastojke bez dodatka veštačkih aditiva i proizvedena je primenom nekoliko metoda, posebnih materijala i pod posebnim uslovima. Ovo podrazumeva da se ne koriste hemijske i konvencionalne metode obrade. U svetu ne postoje usaglašeni standardi za označavanje organskih proizvoda, pa tako države imaju nacionalne oznake ili čak po više njih. U Evropskoj Uniji i USA proizvođači se moraju strogo pridržavati usvojenih standarda ukoliko žele da svoje proizvode označe kao organske. Države članice će od 1. jula 2010. morati da koriste EU logo Organic farming. Potrošači kupovinom proizvoda koji nose znak "organski" mogu biti sigurni da:  
- je najmanje 95% sastojaka ovog proizvoda organskog porekla
- se proizvod slaže sa propisima inspekcije koju ovi proizvodi prolaze
- sam proizvod dolazi direktno od proizvodača
- da je zapakovan u specijalno zdravu ambalažu
- da sadrži ime proizvodača, kod i telo koje je izvršilo inspekciju
- da Predlogom zakona o organskoj poljoprivredi i organskim proizvodima, sertifikovan organski proizvod mora biti obeležen oznakom “organski proizvod”, kodom ovlašćene organizacije i nacionalnim znakom. Izgled oznake i nacionalnog znaka je dat na slici.
Dakle, u Republici Srbiji, nacionalni znak je obavezan (na slikama), a ostali znaci su znaci sertfikacionih tela. Gde možemo kupiti organske proizvode? Specijalizovane prodavnice Beograd - Biošpajz
Kalenića pijaca, Njegoševa bb - Macrobiotic
Kičevska 30 - Nutricia
Skadarska 47 - Hema-Kheya-Neye
Hilandarska 24 - Maslina
Katanićeva 2 Supermarketi - Mercator
Bulevar AVNOJ-a 121 - SuperVero
Terazije 13v
Subotica - Bioteka
Trg Oktobarske revolucije 7
- Sunčev cvet
Petra Drapšina 17 - „Subotičke pijace“, Mlečna pijaca
tezga br. 204 (TERRA’S - bio proizvođač Mamužić Josip)
Novi Sad - Biona
Dunavska 23 - Pijaca „Moj salaš“ kod Spensa
(Zelena mreža Vojvodine)
Pašićeva 24
Niš
- Beyond
Voždova 76b
Na farmi - Bio farma Mamužić
Mamužićev put 68
Ljutovo
- Family farm Maluščik
Salaš 199 A
Kelebija
Veleprodaje se nalaze u nastavku teksta... VP Veleprodaja - Bios
Trg Oktobarske revolucije 7
Subotica
- Lučar
Milenka Grčića 8
Novi Sad
- Natura
Temerinski put bb
Novi Sad
- Nutricia
Višnjička
Beograd
- Boneda
Bulevar Avnoja 12v
Beograd Izvoznici Baza podataka sa poslovnim kontaktima, uvoznika, izvoznika, otkupljivača, izlagača i sl. http://www.organic-europe.net/address_database/default.asp http://www.serbianfruit.com/industry/organic.htm Agroekonomik
Ustanicka 64
11000 Belgrade
Serbia Phone: +381-11-444-2221
Fax: +381-11-344-6075
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web: www.agroekonomik.co.yu Products: Frozen Fruits, Fruit Juices, Fruit Juice Concentrates, Fruit Products – jams. Conventional and Organic Products Agropartner
32240 Lucani
Serbia Phone: +381-32-817-016
Fax: +381-32-817-190
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Rade Kovacevic, Kicic Momcilo Products: Conventional & Organic Frozen Fruits ATLE
Studentski trg 17
11000 Belgrade
Serbia Web: www.atle.co.yu
Contact: Zoran Misic
Fax: +381 11 2182 660
Phone: +381 11 2l28 693
Mobile phone +381 63 244 187 Fresh, chilled and frozen conventional and organic fruits (raspberries, blackberries, plums, apples and sour cherries) with: - BRC "A" rating certificate issued by AIB, UK office
- KOSHER,
- GLOBALGAP production certificate, every season in procedure by TYV, Germany
- ORGANIC production certificate, every season in procedure by BCS, Germany
Annual processing capacity: over 3.000 tons Zadrugar
Drinska 21
15220 Ljubovija
Serbia Phone: +381 15 662-730
Fax. +381 15 661-803
Email.
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web: www.fruit.co.yu Contact: Vojislav Zikic Foodland
Omladinskih Brigada 86
11070 Belgrade
Serbia Phone +381-11-318-2119
Fax:+381-11-318-5747 Contact person: Vaso Lekic
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Mob. +381 63 215-889 Products: Fruit jams, spreads, preserves and marmalades D.O.O. Rado-Slov-I
18258 Azbresnica
Serbia Phone: +381-18-897-146
Fax: +381-18-562-907
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web Page: www.rado-slov-i.co.yu Contact: Radovan Popovic Products: Slatko, Jams Den Juro
7 Djure Salaja Street
11000 Belgrade
Serbia Phone: +381 11 323-62-55
Fax: +381 11 323-62-56
Mob: +381 63 216-230
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Mladen Djurovic Products: Frozen Fruit, Dried Fruit, Fruit Juice Concentrates, Fresh Fruit and Organic Products Golden Falcon
Djure Salaja 7
11000 Belgrade
Serbia Phone: +381-11-323-6255
Fax: +381-11-323-6256
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Mladen Djurovic Products: Organic Frozen Fruits Golden Falcon
Djure Salaja 7
11000 Belgrade
Serbia Phone: +381-11-323-6255
Fax: +381-11-323-6256
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Mladen Djurovic Products: Organic Frozen Fruits Malina Produkt
Milentija Popovica 9
SAVA Centar, delegatska 20
11000 Beograd
Serbia Phone: +381-11-220-6318
Fax: +381-11-311-1532
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web: www.malinaprodukt.co.yu
Contact: Snjezana Sredojevic Products: Frozen Fruits, IQF Raspberry Ml Fruit
Valjevo
Serbia Phone: +381-14-231-444
Fax: +381-14-231-444
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Momir Lucic Products: Organic Frozen Fruits Nectar
Novosadski put 9
21400 Backa Palanka
Serbia Phone: +381-21-520-178
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Bojan Radun Products: Retail Juices, Juice Concentrates, Frozen Fruits, Jams, Conventional and Organic Certified Organica
Trg Cara Jovana Nenada 15
24000 Subotica
Serbia Phone: +381-24-554-600
Fax: +381-24-553-116
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web: www.organica.co.yu Contact: Nenad Novakovic Products: Organic Certifier Terra'S Organic Food Association
Trg Cara Jovana Nenada 15
24000 Subotica
Serbia Phone: +381-24-554-600
Fax: +381-24-553-116
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Web: www.terras.org.yu Contact: Nebojsa Davcik Products: Organic Fruit Grower Association Resava Komerc
Zikice Jovanovica Spanca bb
35210 Svilajnac
Serbia Phone: +381-35-311-527
Fax: +381-35-311-527
E-mail:
Ova adresa el. pošte zaštićena je od spam napada, treba omogućiti JavaSkript da biste je videli
Contact: Marija Stevanovic Products: Fruit Products – Conventional & Organic Jams Tržište organskih proizvodahttp://www.organic-europe.net/country_reports/montenegro/default.asp Zbog svih gore navedenih razloga proizvodnja i promet organskih poljoprivrednih proizvoda beleži tendenciju neprekidnog porasta. Od 1990.g u USA prodaja organskih proizvoda beleži stalan porast od 20%. Unutar EU godišnji porast prodaje je 7.8%. Porast prodaje varira od zemlje do zemlje unutar EU pa se tako beleži porast od 1.5% u Danskoj do porasta od 11% u Engleskoj. Danas se praktikuje u preko stotinu zemalja na više od 24 miliona hektara uz ukupnu vrednost proizvodnje od oko 23 milijarde US $. Organska proizvodnja tokom 2003. godine /nije uračunato 10 zemalja koje su tokom maja 2004. pristupile EU / |
|---|
Država
| Prodaja
|
| Organsko zemljište | Farme pod organskom proizvodnjom
| | Milioni eura |
| Hektari | Procenti | Austrija | 400 | | 328,803 | 9.7 | Belgija | 300 | | 24,000 | 1.7 | Danska | 339 | | 165,146 | 6.1 | Finska | 212 | | 159,987 | 7.2 | Francuska | 1,578 | | 550,000 | 1.9 | Nemačka | 3,100 | | 734,027 | 4.3 | Grčka | 21 | | 244,455 | 6.2 | Irska | 40-50 | | 28,514 | 0.7 | Italija | 1,400 | | 1,052,002 | 6.9 | Luksemburg | Nema podataka | | 3,002 | 2.4 | Norveška | 395 | | 41,865 | 2.2 | Portugal | Nema podataka | | 120,729 | 3.2 | Španija | 144 | | 725,254 | 2.8 | Švedska | 420 | | 225,776 | 7.4 | Engleska
| 1,607 | | 695,619 | 4.4 | EU1 | 9,966 | | 5,099,179 | 3.9 | U.S.A.2 | 8,047 | | 889,734 | 0.2 | | Napomena: U.S. prodaja u dolarima konvertovana je u eure odnosom $1.29 = €1.00, Maja 2005.g. 1 Brojevi su dati i za organsku i za zemlju koja je na prelazu u organsku. Brojevi za Švedsku su proizvoljni jer tamo država podržava i organsku proizvodnju za sopstvene potrebe, a ne neminovno za tržište. U Švedskoj zato ima dodatnih 180,000 hektara i 12,500 farmi tokom 2003. 2 Za USA podatke je urađena konverzija jedinica(1 acre = 0.405 hectares), takođe oni ne navode zemlju koja je u prelaznom periodu da postane organska kao u EU.Takođe ne navode pododgajivače koji su pod ugovorom. Izvori podataka: VMarket-Led Versus Government-Facilitated Growth: Development of the U.S. and EU Organic Agricultural Sectors, by Carolyn Dimitri and Lydia Oberholtzer,WRS-05-05,USDA, Economic Research Service, August 2005, available at: www.ers.usda.gov/publications/wrs0505/. U.S. operation and land numbers for 2003 are available at: www.ers.usda.gov/data/organic/ |
Činjenica je da Evropska unija prosto vapi za hranom koja ima oznaku eko standarda. Sve brže uključivanje najvećih prehrambenih kompanija u svetu u organsku ponudu, najbolji je dokaz da ova kategorija proizvoda ne predstavlja modu ili „hir“ potrošača, već njihovo trajno opredeljenje koje se ubrzano širi na sve veći broj kupaca. U našoj zemlji je do sada registrovano 6.500 hektara za organsku proizvodnju što je 0,33 odsto ukupnih obradivih površina. Nemačka kompanija Rikocen otkupila je sav ovogodišnji rod šljiva, kupina, malina i jabuka od meštana potkopaoničkih sela. Nemci imaju ugovor sa proizvođačima iz ovih predela o organskoj proizvodnji voća bez upotrebe bilo kakvih hemikalija. Seljaci ovog kraja su tokom 2000. godine osnovali su Udruženje proizvođača „Topas“ koje je licencirano od nemačke kuće za kvalitet organske hrane BSC. Za dobijanje licence je potrebna celokupna analiza zemljišta koja podrazumeva isključivanje svih herbicida i pesticida iz procesa proizvodnje.Ono što je svakako privuklo seljake jeste garantovani plasman proizvoda tako da je interesovanje za organsku proizvodnju eko voća veliko i trenutno je u konkurenciji za dobijanje licence oko 150 proizvođača.
Partner iz Nemačke dva puta godišnje proverava zemljište tako da se desilo da su pojedini proizvođači izgubili licencu. EU podržava organsku poljoprivreduu okviru regularnog Common Agricultural Policy (CAP) programa. Evropska komisija je ustanovila glavni okvir i kofinansiranje, a države članice same biraju setove politika iz ovog programa. 1992.god. CAP reforma (EC Regulation 2078/92)obezbedila je finansiranje organske proizvodnje pa tako brojne sadašnje površine su finansirane ovim programom, a finansiranje je započelo 1994.g. Još novija je Agenda 2000, koja je podržala mere ruralnog razvoja (Rural Development Regulation No. 1257-99). 2001, EU- sa 15 starih članica potrošila je €500 miliona podržavajući farme organske proizvodnje sa o €183-€186 po hektaru dok je one koje koriste hemijke preparate podržala sa €89 do €99. | 
Organska hrana
Loading Poll...