|
Izumiranje vrsta
Izumiranje vrsta je prirodan proces kao i stvaranje vrsta, jer priroda opstaje kroz promenu, ali je sada u toku izumiranje koje nije prirodno i koje je posledicačovekovih industrijskih aktivnosti! Stanje u svetu Najnoviji izveštaj Living Planet Report za 2009. godinu tvrdi da:
- jednoj četvrtini svih vrsta sisara na planeti, preti potpuni nestanak!
- jednoj osmini svih vrsta ptica na planeti, preti potpuni nestanak!
- jednoj trećini svih vrsta vodozemaca na planetipreti potpuni nestanak! Po starijim izvorima tokom 2002. godine preko 34 000 biljnih vrsta i 5 200 životinjskih vrsta širom sveta su bile pred poptunim izumiranjem, a mnogo hiljada vrsta izumre pre nego što budu uvrštene u spisak ugroženih. Tekuća globalna brzina izumiranja je bila 20 000 vrsta godišnje, eksponencijalno veća od praistorijske brzine izumiranja dinosaurusa. (*Izvor podataka - enciklopedija Encarta iz 2002.godine.), a po drugim procenama 30 000 vrsta godišnje. 850 vrsta biljaka je ugroženo samo u Republici Srbiji, a od toga 171 vrsta se vodi kao iščezla!*Izvor podataka Institut za botaniku i botanička bašta Jevremovac, knjiga Ugrožene biljke Srbije ISBN86-83635-51-1.
Dakle svakoga sata nestanu po 3 vrste sa lica zemlje. Mnogi biolozi veruju da smo usred najveće epizode izumiranja od nestanka dinosaurusa pre 65 miliona godina isključivo zaslugom čovekovog odnosa prema prirodi tj. sebi samome. Današnje izumiranje smatra se 6. masovnim izumiranjem u istoriji planete. Glavni razlozi 6. izumiranja i ugroženosti vrsta su:
1. Uništavanje staništa
2. Komercijalna eksploatacija (sakupljanje bilja, lov, trgovina životinjama)
3. Šteta izazvana unošenjem stranih, nedomaćih vrsta
4. Zagađenje
Sporo izumiranje i nastajanje vrsta je normalan proces u toku evolucije, međutim, od 1600'te godine brzina izumiranja se drastično ubrzavala zbog porasta broja ljudi na planeti i potrošnje prirodnih resursa, industrijalizacije. Kupovina, kupovina i kupovina su dovele do efekta padajućih domina, u ovom slučaju padaju vrste, jedna za drugom, a jedna od domina smo mi...Samosvešću i nekupovinom prekidamo lanac smrti, jer on ne funkcioniše bez nas.
Preživljavanje ekosistema kao što su šume, močvare i koralni grebeni zavisi od biodiverziteta,tj. od raznolikosti biljaka, životinja i staništa.
Iseljenje ili nestanak jedne ili više vrsta može trajno uništiti ekosistem ili voditi u njegovo sigurno propadanje.
Nepovratni gubitak biodiverziteta (raznovrsnosti živog sveta) ima trajni uticaj na opstanak preostalih vrsta, uključujući tu i čoveka.
Čovek zavisi od raznolikosti vrsta i čistoće ekosistema zbog hrane, vode, vazduha i čistog tla za agrokulture, a ostale dobrobiti i da ne nabrajamo.
Preko 40% novih lekova u medicinskoj farmaciji dobija se od biljaka i životinja.
Svetska unija za očuvanje prirode (IUCN) je organizacija koja je prateći ugrožene vrste ustanovila standarde i podele po ovom pitanju.
RAZLOZI Uništavanje staništa ljudskom aktivnošću je najveći razlog izumiranja vrsta. Većina vrsti je idealno prilagođena staništu na kome živi i u skladu sa njime razvila je svoje specifične potrebe. Bez tog staništa vrsta ne može da preživi.
Zagađenje, isušivanje močvarnih zemljišta radi navodnjavanja, seča i krčenje šuma, širenje gradova, industrija koja se podstiče kupovinom, putevi i brane koji dele nedeljivo stanište, samo su neki od razloga izumiranja. Podela staništa dovodi do gubitka veze između podeljenih vrsta, a time do opadanja njihove genetske raznolikosti čime su znatno ranjivije, nesposobne na brze promene i adaptacije u okviru svoje vrste. Većina vrsta iz podeljenih staništa postala je premala da bi održala populaciju. Svetska komercijalna eksploatacija od 1600 te je dovela do toga da su mnoge vrste postale izumrle ili ugrožene.
Primer je industrija za izlovljavanje kitova koja ih je dovela na granicu nestanka sa planete. Zatim afrički crni nosorog koji je skoro istrebljen zbog svog roga koji se koristio kao navodni afrodizijak i tako u nedogled. Nebrojeni primeri izlovljavanja svega što je živo zarad prodaje na svetskim tržištima hrane, kozmetike, nakita, suvenira i kućnih ljubimaca. Novodonešene vrste u ekosistemima izazivaju ozbiljno propadanje domaćih vrsta.
One mogu biti unete slučajno ili namerno i počinju da se takmiče sa domaćim vrstama ili su čak ove njihov plen. Po pravilu domaće vrste nemaju način da se izbore, pa postaju brojčano oslabljene ili čak nestaju. Efekti ovoga su često nepopravljivi, a širenje se ne može više zaustaviti. Primeri tzv. invazionih vrsta sa su brojni, a na našim prostorima su po tom pitanju pravljene neverovatne greške, uglavnom po pitanju riba i biljaka. Zagađenje je vrlo bitan faktor izumiranja. Toksične hemikalije su postale sveprisutne zahvaljujući svetskoj trgovini proizvodima za ishranu uzgajanim neorganski i tehničkom robom koja sadrži ogroman broj otrova. Neke hemikalije ispuštene još 1960-tih godina i dalje kruže planetom...
BIOLOGIJA OČUVANJA - KONZERVACIJA
Bavi se složenim problemom očuvanja staništa i vrsta.
Cilj je shvatiti kako čovek utiče na biodiverzitet (raznolikost živog sveta) i obezbediti moguća rešenja na obostranu korist čoveka i ostalog života na planeti.
Jedan od načina je stvaranje zaštićenih oblasti i koridora koji ih povezuju.
Sve vrste zahtevaju minimum staništa da bi opstale, a zaštićene oblasti upravo to pružaju.
Međutim postoje vrste sa velikim radijusom kretanja kojima ovaj prostor nije dovoljan. Zbog toga se prave koridori koji povezuju više zaštićenih oblasti u jednu celinu.
Savetuje se da i koridori i zaštićene oblasti budu okružene tampon zonama, najčešće prirodnim preprekama, koje bi omogućile nesmetano kretanje i uznemiravanje vrsta.
Zato je unapređenje konzervacije i edukacija o njoj presudna za sve.
Očuvanje zavisi od nas, zato nastavi sa čitanjem ovih stranica i znaj da ono što jedino može spasiti svet su baš one male stvari u navikama ljudi...koje ovde predlažemo...
|
Izumiranje vrsta
Loading Poll...
