ENERGIJA
SUNČEVOG ZRAČENJA
1.Pasivan
zahvat
2.
Aktivna solarna tehnika - solarne ploče i paneli
3.
Solarna industrijska postrojenja
4.
Teorija
Prodavce
opreme potražite levo u navigaciji pod ekološka prodavnica...
PASIVAN
SOLARNI ZAHVAT
Termin pasivne
tehnike označava da nije potrebno ulaganje električne energije,
a procesi se zasnivaju na spontanim prirodnim procesima.
To znači da je ova tehnologija 100% ekološka i usavršavana od prvih
ljudskih naselja do danas.
Upravo zato nju i propagiramo iako postoji i aktivna solarna tehnika.
U kombinaciji sa modernim zaptivanjem, izolacijama i materijalima
predstavljena pasivna solarna tehnika daje savršene rezultate, a
ako je dopunite sa aktivnom solarnom tehnologijom dobijate autonomne
sisteme, idealno rešenje za kuće daleko od naselja i infrastrukture.
Zagrevanje
kuća pomoću vazdušnih kolektora
Princip zagrevanja
kuca pomoću vazdušnih kolektora prikazan je na slikama.
U toku dana
zagrejani vazduh iz vazdušnih kolektora prirodnom cirkulacijom prelazi
u šljunak i zagreva ga, a rashlađeni vazduh iz šljunka prelazi u
kolektor.
Pritom su otvori na podu unutar sobe zatvoreni.
U toku noći
ili zime, poklopci u sobi su otvoreni, pa topao vazduh iz toplotnog
skladišta zagreva prostorije kuće.
Staklena
veranda
Korišćenje staklene verande kao sastavnog dela stambenog
objekta poznato je od davnina.
Staklena veranda kao nezaobilazan deo solarne arhitekture postavlja
se na južnu stranu zgrade.
Pomoću staklene verande se vrši zahvat direktnog i difuznog sunčevog
zračenja.
Pasivan zahvat sunčevog zračenja pomoću staklene verande i Trombovog
zida prikazan je na slici.
Obično se iza staklene verande nalazi masivan, tamno obojen zid
koji apsorbuje prispelo sunčevo zračenje.
Noću ili zimi se otvaraju gornji i donji otvor na zidu i
preko gornjeg u kuću ulazi topao vazduh, a na donji izlazi hladan
i kuća se zagreva.
Staklena
veranda i podno skladište toplote
Kao podno skladište toplote najčešće se koristi rečni
šljunak koji se deponuje ispod poda kuće.
Poprečni presek kuće sa staklenom verandom i podnim skladištem toplote.
Topao vazduh se iz staklene verande pomoću ventilatora prenosi do
šljunka ispod poda prostorije.
Topao šljunak zračenjem zagreva prostoriju, dok hladan vazduh iz
šljunka u toku noći odlazi u staklenu verandu.
Vodeni zid
U svetu se pokušava da se umesto Trombovog zida koristi
transparentni vodeni zid poznat pod nazivom transvol.
Šematski prikaz vodenog zida kao apsorbera sunčevog zračenja i skladišta
toplote dat je na slici.
U toku dana voda celom zapreminom apsorbuje sunčevo zračenje, dok
je u toku noći zračenjem predaje unutrašnjosti kuće.
Malo detaljnije
za zainteresovane
PASIVAN
ZAHVAT
Osnovni elementi pasivne solarne arhitekture su:
pravilna orijentacija zgrade, nadstrešnica, prozori, toplotni zastori,
boja zidova i nameštaja, Trombov zid, vodeni zid, staklena veranda,
podno skladište loplote itd.
Orijentacija zgrade
Kod direktnog zahvata sunčevog zračenja fasadu zgrade treba orijentisati
prema jugu sa mogućim odstupanjem od 20° prema istoku i 30° prema
zapadu.
Za navedena odstupanja zgrada će primiti do 10% manje energije od
energije
koju bi primila kada bi bila orijentisana strogo prema jugu.
Odstupanje za 45 stepeni od juga ne umanjuje zahvaćenu energiju
više od 20%.
Nadstrešnica
Nadstrešnica treba da bude takvih dimenzija da u toku leta spreči,
a u toku zime omogući prodor sunčevog zračenja u objekat za stanovanje.
Koriste se nepokretne i pokretne nadstrešnice.
Sa pokretnim nadstrešnicama može da se postigne optimalni zahvat
sunčevog zračenja u toku cele godine.
1) sunčevi zraci 22. decembra,
2) sunčevi zraci /8. marta i 21. septembra,
3) sunčevi zraci 21. juna
Ugao upada sunčevog
zračenja u objekat za stanovanje zavisi od geografskog položaja
mesta u kome se objekat nalazi, godišnjeg doba i dnevnog kretanja
Sunca.
Dimenzije nadstrešnice za naša područja zavise od upadnog ugla sunčevog
zračenja 21. juna i 22. decembra, kao što se može videti na slici.
Prozori
U solarnoj arhitekturi prozori zauzimaju 60-90% južne fasade objekta
za stanovanje. Veličina prozora zavisi od vrste i namene objekta,
odnosno prostorija na kojima se nalaze, veličine nadstrešnice, mase
zidova, toplotnih zastora itd.
Ograničavajući faktor prilikom dimenzionisanja prozora predstavlja
moguće pregrevanje prostorija pod dejstvom sunčevog zračenja.
Vertikalni krovni prozori
Broj stakala na prozorima zavisi od klimatskih uslova u kojima se
nalazi dati objekat.
Na primer u primorju su dovoljni jednostruki prozori, u kontinentalnim
delovima dvostruki, a u severnim delovima trostruki.
U solarnoj arhitekturi se pored prozora koriste i krovni prozori
različitih oblika, dimenzija i položaja.
Sunčevo zračenje koje je prošlo kroz vertikalne krovne prozore apsorbuje
se na unutrašnjim stranama zidova kuće.
U toku noći dolazi do oslobađanja apsorbovane toplote i zagrevanja
vazduha u kući.
Povećanje broja stakala na prozorima neznatno smanjuje prolaz sunčevog
zračenja, a u znatnoj meri sprečava toplotne gubitke iz, prostorija.
Toplotni zastori
Toplotni zastori se koriste za zaštitu od pregrevanja i za sprečavanje
toplotnih gubitaka iz, prostorija. Toplotni zastori su pokretni
i mogu da se nalaze sa unutrašnje ili spoljašnje strane prozora.
Toplotni zastori za sprečavanje pregrevanja svetlije su boje i efikasniji
su ukoliko se nalaze sa spoljašnje strane prozora. Toplotni zastori
za sprečavanje toplotnih gubitaka obično se nalaze sa unutrašnje
strane prozora.
Boje zidova i nameštaja
Na zahvat sunčevog zračenja utiče boja zidova, zidovi tamnijih boja
više apsorbuju sunčevo zračenje od zidova svetlijih boja.
U solarnoj arhitekturi prihvatljivi su obojeni zidovi sa koeficijentom
apsorpcije od 0,5 -0,8.
| Materijal
|
a
Koeficijent apsorpcije |
| Crni
beton |
0,91 |
| Neobojen
beton |
0,65 |
| Svetlija
cigla |
0,60 |
Tamnocrvena
cigla
|
0,74 |
| Mat
bela boja |
0,30 |
| Sjajna
bela boja |
0,25 |
| Tamnosiva
boja |
0,91 |
| Crna
uljana boja |
0,90 |
| Crvena
uljana boja |
0,74 |
Koeficijent
apsorpcije sunčevog zračenja za različite materijale.
Pored zidova
sunčevo zračenje pada i na nameštaj u prostorijama.
Pri direktnom upadu sunčevog zračenja, nameštaj se više zagreva
od zidova, jer za istu površinu ima manju masu, tako da doprinosi
povećanju temperature u prostorijama.
U praksi se pokazalo da je sa stanovišta solarne arhitekture dozvoljeno
da nameštaj apsorbuje 20-30% upadnog sunčevog zračenja.
Trombov zid
U mestu Odeju u Pirinejima (Francuska) Felix Tromb je 1965. godine
sagradio kuću sa tamnim zidom na južnoj strani, koji je po njemu
dobio naziv Trombov zid.
Pomoću ovog zida Tromb je demonstrirao mogućnost efikasne pasivne
toplotne konverzije sunčevog zračenja. Zid je istovremeno služio
kao apsorber, kao skladište toplote i kao grejno telo za zagrevanje
unutrašnjih prostorija.
Trombov zid se obično izrađuje od cigli ili betona debljine 20-40
cm.
Na rastojanju 2-10 cm ispred zida nalazi se staklo.
U praksi se koriste dve konstrukcione varijante Trombovog zida:
bez otvora i sa otvorima pri osnovi i vrhu zida.
Nakon prolaska kroz staklo sunčevo zračenje pada na Trombov zid
i zagreva ga.
Toplota se sa spoljašnje na unutrašnju stranu zida prenosi konduktivnim
putem.
Brzina prenošenja toplote kroz Trombov zid zavisi od materijala
od koga je napravljen i njegove debljine.
.
Poprečni presek kuće sa Trombovim zidom:
1) dvostruka stakla, 2) vazdušni prostor, 3) odzračni ventil, 4)
Trombov zid, 5) hladan vazduh, 6) topao vazduh, 7) toplotno izolovan
pod.
Trombov zid bez otvora za cirkulaciju vazduha:
l) prednje staklo, 2) unutrašnje staklo, 3) Trombov zid
U cilju sprečavanja preteranog zagrevanja prostorija ispred ili
iza Trombovog zida postavljaju se odgovarajući toplotni zastori,
kao što se može videti na slikama
.
Trombov
zid sa unutrašnjim zastorom:
1) prednje staklo,
2) unutrašnje staklo,
3) unutrašnji zastor
Trombov zid
sa spoljašnjim zastorom
1) prednje staklo, 2) unutrašnje staklo,
3) unutrašnji zastor
2. AKTIVNA SOLARNA OPREMA
Mogućnosti
transformacije
U pricipu postoje
dve mogućnosti za energetsko iskorišćavanje Sunčevog zračenja:
1) pretvaranje
solarne energije u toplotnu i
2) direktno
pretvaranje u el.energiju.
1. FOTONAPONSKE
ĆELIJE služe za direktno pretvaranje solarne energije u električnu
sa veoma malim stepenom korisnog dejstva. One rade na pricipu fotoelektričnog
efekta. Vrlo tanke pločice kristala silicijuma sa primesom arsena
izloženi zračenju Sunca ponašaju se kao puluprovodnički spoj. Čestice
svetlosti, fotoni, atomima silicijuma izbijaju elektrone i kao rezultat
imamo da se na jednoj strani poluprovodničkog spoja stvara višak
negativnog, a na drugoj višak pozitivnog naelektrisanja usled čega
imamo protok struje.
Velika mana
je nizak stepen iskorišćenja (oko 15%). Druga mana je tzv. niska
energetska isplativost. Naime, izrada ovih ćelija zahteva specifično
veliki utrošak energetski najskupljih materijala (Al,Si,Cu) tako
da je vreme vraćanja uložene energije oko 20 godina. Ako je vek
ovakvih uređaja manji od 20 godina ne možemo tvrditi da je ovo obnovljivi
izvor energije.
Njih ima smisla
koristiti samo tamo gde je to jedini način za snadbevanje el.energijom
nekih izolovanih, važnih i skupih uređaja, kao što su kosmički brodovi,
geostacionarni sateliti ili udaljene metorološke stanice, što se
i upravo čini. Fotonaponske ćelije proizvode se tokom poslednjih
decenija, zbog rešavanja energetskih problema kosmičkih programa,
te se njihova cena smanjivala i sada iznosi oko 10 USD/W.
PRIMENA U DOMAĆINSTVIMA
Na ovaj način je moguće obezbediti struju u objektima ili uređajima
gde nije dostupna električna energija iz električne mtreže. To su
najčešće vikendice ili kuće u nepristupačnim mestima, plovni objekti,
karavan kućice kao i razni telekomunikacioni ili uređaji na planinskim
vrhovima ili signalni uređaji duž puteva.
Standardne komponente fotonaponskih sistema su fotonaponski moduli,
kontroleri punjenja akumulatora, akumulatori, provodnici i noseći
sistemi. U primenama gde je potrebno da se obezbedi napajanje električnom
energijom napona 220 V koristi se uređaj koji se zove invertor i
koji pretvara jednosmernu struju iz akumulatora u naizmeničnu odgovarajućeg
napona.
Jedan fotonaponski modul je sastavljen od više ćelija i najčešće
obezbeđuje napon od 12 ili 24 V, snaga mu je od 10 do 150 W. Modul
ima snagu od 100 W i napon od 12 V a dimenzije su mu 58 x 132 cm.
Broj modula i kapacitet akumulatora se određuju prema potrebama
potrošača koji će se priključiti na fotonaponski sistem.
Koristiti kompakt fluo svetiljke snage 7 i 11 W koje rade na jednosmernom
naponu od 12 V a priključuju se pomoću standardnog sijaličnog grla
tipa E27. Za manje zahteve postoje i frižideri zapremine do 40 litara
sa napajanjem od 12 V. Ukoliko želite da koristite postojeći frižider
koji je predviđen za rad na 220 V onda je potreban invertor odgovarajuće
snage da bi to omogućio. U tom slučaju obično se pravi cela električna
mreža da radi na 220 V i koriste se kompakt fluo štedljive sijalice
jer je potrebno da vodite računa o svakom potrošaču.
Regulatori koji vode računa o punjenju akumulatora iz fotonaponskih
ćelija i o potrošnji struje kao i o stanju akumulatora proizvode
se za struje od 6 do 30 A. Dobijena električna energija iz sunčanih
ćelija akumulira se u olovnim akumulatorima sa elektrolitom u obliku
gela jer su oni predviđeni da rade u režimu dubokog pražnjenja za
razliku od akumulatora koji se koriste u automobilima.
Potražite:
o Projektovanje fotonaponskih sisitema
o Više tipova fotonaponskih modula i regulatora,
o Želatinske akumulatore kapaciteta od 20 do 120 Ah
o Fluorescentne sijalice snage 7 i 12 W za napone
12 ili 24 V
o Sinusne pretvarače jednosmernog napona 12 V i
24 V u 220 V AC
o Integraciju sistema sa napajanjem iz agregata ili
vetrogeneratora
o Montažu opreme i puštanje u pogon
2. SOLARNI
KOLEKTORI:
materijali koji imaju osobine crnog tela (potpuno apsorbuju sunčevu
energiju) pogodni su za izgradnju kolektora. Oni se mogu postavljati
na krov (kao krovni pokrivač), fasadu ili noseću konstrukciju. Stepen
korisnog dejstva pri pretvaranju solarne energije u toplotnu je
od 60 do 70%. Sastavni delovi kolektora su: kućište (od Al profila),
termoizolacija (mineralna vuna debljine 50mm), apsorber (od Al lemela
kroz koje su provučene bakarne cevi), stakleni pokrivač debljine
4mm i ram kolektora (od Al profila). Ovo su neki teh. podaci solarnog
kolektora NAIS 80 firme Nisal iz Niša.
U sistemima
za iskorišćavanje sunčeve energije razlikujemo dva cirkulaciona
kruga: primarni i sekundarni. U primarnom krugu, toplota apsorbovana
u apsorberu kolektora se prenosi do izmenjivača toplote IT. Prenosilac
toplote u primarnom krugu je najčešće smeša vode sa 30-40% etilenglikola.
U sekundarnom krugu se preko IT toplota predaje akumulatoru toplote,
a odatle posredno ili direktno potrošaču, kao topla sanitarna voda
ili voda za grejanje prostorija. Na slici 3.5.1.1 je prikazan jednostavan
sistem za grejanje i pripremu tople vode.
Međutim, moramo
imati dodatni sistem za grejanje i toplu vodu, jer solarna energija
noću i zimi ne može zadovoljiti naše potrebe. Ugradnjom kolektora
u startu imamo dodatne investicije, ali kasnije štedimo novac za
gorivo ili el.energiju.
Tip kolektora
izgleda ravne ploče proizvodi niže temperature i manje el. energije,
dok vakumski model ima specijalna koncentrujuća ogledala i mnogo
je efikasniji!
Cene su okvirno od 100 eura pa do 400 eura po komadu u Srbiji. U
inostranstvu su znatno jeftinije.
Konceptualno različite vrste kolektora (efikasniji
od ravne ploče)
Za grejanje
stana od 60m2 na solarnu energiju potrebne su investicije od 1 do
1.5 hiljada €, a za toplu vodu oko 500 €. Za grejanje tople vode
sistem se isplati za 2 godine. Procene su da bi solarna energija
mogla podmiriti oko 5% energetskih potreba naše zemlje. Leti bi
mogla obezbediti 80% potreba za toplom vodom, a zimi između 35 i
50%. Sistemi za grejanje i toplu vodu mogli bi obezbediti 35% potreba
u severnoj i centralnoj Evropi, oko 50% južno od Alpa, a na jugu
Evrope čak 70%. Prema predviđanjima ukupna površina kolektora u
EU dostići će 2010. cifru od 75 miliona km2, a u zemljama Evrope
van EU još 40 miliona km2. To znači da sadašnja godišnja prodaja
treba da se udesetostruči, što odgovara ciframa od 2.5 milijarde
€ godišnje.
KOMERCIJALNA UPOTREBA SOLARNE ENERGIJE - malo teorije
Izvor:
ETF Beograd
Većina oblika
energije nastala je ili nastaje delovanjem zračenja Sunca, npr.
fosilna goriva su akumulisana energija zračenja Sunca koja su došla
do Zemlje pre milion godina.
Kada govorimo o energiji zračenja Sunca podrazumeva se njegovo iskorišćenje
u trenutku kada dođe do Zemlje, to je neposredno iskorišćavanje
zračenja Sunca.
Dotok energije
Sunčevim zračenjem naziva se solarna konstanta, koja je 1400W/m2
pri srednjoj udaljenosti Zemlje od Sunca, uz upadni ugao od 90 stepeni
zanemarujući delovanje atmosferske apsorpcije. Pri prolasku kroz
atmosferu deo energije se troši u složenim procesima, a deo se reflekuje
i reemituje u svemir. Taj deo iznosi oko 1/3 energije koja je dospela
na rub atmosfere, pa dotok energije do površine Zemlje iznosi prosečno
920W/m2. Ako je projekcija površine Zemlje 127.106 km2, dotok energije
iznosi 117400TW. Zbog rotacije Zemlje ta se energija raspoređuje
po celoj površini Zemlje (510.1.106 km2), pa je prosečni dotok energije
230W/m2, odnosno 5.52kWh/m2 dnevno. To su, naravno prosečne vrednosti,
a stvarne zavise od geografske širine, dela dana, pojave oblaka,
zagađenja itd.
Energija zračenja
Sunca koja dolazi do Zemljine površine iznosi, dakle, oko 109TWh
(8.6.1013toe) godišnje. Ta je energija oko 170 puta veća nego energija
u ukupnim rezervama uglja u svetu. To je ogromni energetski izvor
kojim se mogu zadovoljiti energetske potrebe za veoma dugo vreme.
Energija zračenja
koja dopire do površine Zemlje zavisi u prvom redu od trajanja insolacije
(trajanja sijanja Sunca, odnosno o vremenu kroz koje se Sunce nalazi
iznad horizonta). Trajanje insolacije zavisi od geografske širine
i o godišnjeg doba.
Razlika između vremena izlaska i vremena zalaska Sunca daje vreme
trajanja insolacije kojoj je izložena horizontalna i nezaštićena
površina. Ono iznosi za našu zemlju oko 15h leti i oko 9h zimi.
Stvarno trajanje insolacije je znatno kraće zbog pojave oblaka i
magle, ali i zbog stanja atmosfere na posmatranom području (zagađenost).
Ona se razlikuje za površine koje su postavljene horizontalno, vertikalno,
ili pod nekim uglom u odnusu na površinu Zemlje.
Npr. realno trajanje insolacije za Beograd (na horizontalnu površinu)
iznosi 2071h godišnje, od toga 70.5% u periodu od aprila do septembra
meseca i 29.5% u periodu od oktobra do marta. Za Podgoricu je to
vreme 2442h.
Ipak, dotok
energije Sunčevog zračenja nije proporcionalan trajanju insolacije.
Naime, deo energije se gubi prolaženjem kroz atmosferu zbog apsorpcije
kiseonika, ozona i ugljen dioksida. Gubitak je veći što je Sunce
bliže horizontu. Osim toga, energija zračenja se u prolazu kroz
atmosferu raspršuje, a najveći gubitak je neposredno nakon zalaska
Sunca. Deo raspršene energije ipak dođe do površine Zemlje(oko 50%).
Prema tome, ukupno zračenje koje dođe do površine Zemlje sastoji
se od neposrednog i difuzionog zračenja koje je deo raspršene energije
zračenja. Zbog svega toga snaga zračenja koja dođe na površinu,
a koja bi se mogla energetski iskorišćavati, znatno se menja tokom
dana, a njene promene zavise od godišnjeg doba i položaja obasjane
površine.
Veoma se često
energija zračenja prikazuje kao energija koja dođe do površine Zemlje
tokom dana, naravno za vreme trajanja isolacije. Ta energija zavisi
i od stanja oblačnosti i osobina atmosfere, ali je poželjno poznavati
i potencijalnu energiju zračenja. To je maksimalna energija koja
dođe do površine kroz suvu i vlažnu atmosferu. Ona zavisi i od geografske
širine i nadmorske visine. Ona postaje sve manja sa smanjenjem nadmorske
visine i povećanjem geografske širine. Na geografskoj širini od
43 stepena pot. energija iznosi oko 2500kWh/m2 godišnje, a na geografskoj
širini od 46 stepena oko 2400kWh/m2 godišnje.
Stvarna energija
zračenja koja dođe do površine znatno je manja od potencijalne zbog
pojave oblaka, vlage i zagađenosti atmosfere. U Srbiji je ona u
proseku oko 3.5kWh/m2 na dan, a u primoriju Crne Gore oko 4kWh/m2
dnevno.
Sve ovo pokazuje
veliku promenljivost snage zračenja. Ipak, te su promene laganije
od promena snage vetra i one se mogu s većom ili manjom tačnošću
predviditi, jer je poznat ritam pojava (izlazak i zalazak Sunca).
Intezitet zračenja koje nam stoji na raspolaganju ne možemo predviditi
s većom sigurnošću. Kao izvor energije Sunčevo zračenje je povoljnije
od vetra s obzirom na predvidivost pojave, ali je nepovoljnije s
obzirom na to da zračenja nema u toku noći, i da je manje intezivno
tokom zime kada je potrošnja energije najveća. Postrojenja mogu
raditi samo u toku dnevnog ciklusa, što se ne poklapa sa ritmom
potražnje energije. Moraju se graditi dodatna postrojenja ili osigurati
akumulaciju energije pomoću koje bi vršili snabdevanje potrošača
noću.
VELIKI
POTROŠAČI
SOLARNE ELEKTRANE:
u njima vršimo posrednu konverziju energije Sunca u el.energiju;
energija Sunca-->koncentracija toplotne energije na radni medij-->stvaranje
pare-->meh.energija u parnoj turbini--> el.energija.
Primenom ogledala koncentrišemo energiju Sunca na kolektor kako
bi zagrejali radni medij u njemu. Ako na taj način postižemo temperature
manje od 100C, tada se u izmenjivaču toplote koristi freon, koji
isparava i pokreće turbinu. Ako postižemo znatno veće temperature,
tada se u IT predaje toplota vodi, koja se pretvara u paru, koja
pokreće parnu turbinu.
Postoje dva
sistema za solarne elektrane (SE):
- za manje
SE: DCS-Distributed Collectors System, kod kojeg radni medij teče
kroz cevi oko kojih su postavljena parabolična ogledala, koja
fokusiraju zrake na cev, prenoseći na taj način toplotu na radni
medij
- za veće SE:
CRS-Central Reciver System, sa centralnim prijemnikom, na koga
se ogledalima prenosi celokupna energija.
Ovakvu SE odlikuje
centralni stub (viši od 100m), na kome se nalazi kotao-kolektor toplote.
Oko stuba su raspoređena ogledala (heliostati), čiji se položaj stalno
kompjuterski koriguje, tako da bez obzira na promenu položaja Sunca
tokom dana, uvek reflektuju zrake na vrh tornja. Zagrejan medij (mineralna
ulja ili tečni natrijum) dovodi se preko akumulatora toplote do razmenjivača,
u kome se generiše para koja pokreće turbinu.
Najveća CRS
elektrana u svetu je SE "Solar one", u Kaliforniji snage 10MW. Troškovi
izgradnje iznosili su 142miliona USD, što daje specifične investicije
od 14.2USD/W, što je oko 15 puta skuplje od klasičnih elektrana.
Ako uzmemo u obzir da su to spec. investicije vršne snage dolazimo
do zaključka da je cena desetak puta viša od cene klasične elektrane.
Interesantan je podatak da 20 ekipa od po 20 ljudi neprekidno čisti
ogledala kako bi SE mogla nesmetano da radi.
Specifični utrošak
ključnih materijala (čelik i beton) je 20 do 30 puta veći nego u
slučaju TE. Ako bi izračunali energiju koja se mora utrošiti za
dobijanje materijala ugrađenih u SE dolazi se do zaključka da je
vreme vraćanja energije oko 15 godina. Još jedan problem je i ogromni
prostor koji zauzimaju ogledala, pa ako bi se takva SE gradila na
nekom produktivnom prostoru, ne bi bila moguća bilo kakva produkcija
bioenergije.
